Web-Woordenboek : Overzicht

Alfabetisch overzicht van moeilijke of veelgebruikte woorden die te maken hebben met webdesign. Klik op het woord voor een uitgebreidere uitleg.

- CMS : Content Management System
- Codec : COmprimeren/DEComprimeren
- FTP : File Transfer Protocol
- HTML : Hypertext Markup Language
- Rootkit : Verzamelnaam voor software die bestanden en processen verbergt
- SGML : Standard Generalized Markup Language
- Webbrowser : Computerprogramma om webpagina's te kunnen bekijken
- XML : Extensible Markup Language

Wat is een codec?

Codec staat voor coderen/decoderen of comprimeren/decomprimeren. Codecs worden gebruikt voor datacompressie. Wij kennen codecs vooral van bij het bekijken of beluisteren van video en geluid. Hier wordt een audio- of videobestand omgezet (gecodeerd) in een handelbaar formaat (met of zonder behoud van kwaliteitsniveau)

Voorbeelden van video-codecs zijn DivX, Xvid, MPEG, WMV, MOV, ...
Voorbeelden van audio-codecs zijn MP3, WMA, Ogg, AAC, PCM, ...

Wat is een webbrowser?

volgens Van Dale.

"Een webbrowser (ook internetbrowser of (web)bladeraar genoemd) is een computerprogramma om webpagina's te kunnen bekijken. Populaire browsers zijn Windows Internet Explorer, Mozilla Firefox, Safari en Opera. Minder bekende, alternatieve browsers zijn Flock, Camino, Konqueror en Netscape. Een nieuwe ster aan het firmament is Google Chrome. De grootste verzameling gelinkte HTML-pagina's is het world wide web, een onderdeel van het internet. Het gebruik van een browser is in de volksmond synoniem aan surfen op het internet." volgens Wikipedia.

Een browser zet webpagina's, die door een webserver zijn aangeleverd, om in een voor mensen leesbare vorm. Vaste elementen van een webpagina zijn verschillende soorten opmaak van tekst, plaatjes en links naar andere webpagina's. Deze links kunnen worden gebruikt om naar andere pagina's te surfen. Er zijn webbrowsers die dergelijke documenten voorlezen, andere zetten ze om in puntjes op een braillemachine, maar de meeste browserinstallaties geven een webpagina weer op een computerscherm en kunnen ook animaties en geluid weergeven. Sommige webbrowsers zijn geïntegreerde pakketten, waarin bijvoorbeeld ook een e-mailclient en een Usenetclient zitten. Vrijwel alle browsers hebben de mogelijkheid om weblocaties op te slaan (bladwijzers), bestanden te downloaden, een geschiedenis bij te houden van waar de gebruiker geweest is en om verschillende soorten media weer te geven. Sommige browsers voegen hier nog andere dingen aan toe zoals meerdere tabbladen, pop-up blockers, advertentiefiltering en automatisch zoeken op een zoekmachine.

Wat is HTML?

HTML staat voor HyperText Mark-up Language.

HTML is de taal waarmee je bestanden maakt die op het www of wereld wijde web of world wide web (kortweg: het internet) in de layout van webbrowsers kunnen weergegeven worden. Je slaat ze op met extentie .htm of .html (.htm is de oude manier).

HTML werd in 1991 bedacht en ontwikkeld door Tim Berners-Lee om wetenschappelijke documenten van het Cern (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire), de Europese Raad voor Kernonderzoek, in Genève gemakkelijker toegankelijk te maken. De organisatie die zich bezig houdt met de ontwikkeling van HTML is het World Wide Web Consortium. Je kan de nieuwste ontwikkelingen van HTML volgen op http://www.w3.org/.

HTML is de taal voor het aangeven van de structuur van een document met behulp van elementen (tags). Zo zijn er elementen om koppen (<h1>), alinea's (<p>), hyperlinks (<a>) en zoveel meer aan te geven. Elke element bevat een begin- en een eind-tag. HTML kan ook als output gebruikt worden voor server side talen als PHP en ASP.

Wat is een rootkit? Rootkits detecteren? ...

Wat is een rootkit?
Oorspronkelijk komt de term rootkit (of root kit) uit de UNIX/Linux wereld. De gebruiker met de meeste rechten, zeg maar de Administrator van Windows-pc's, heet daar namelijk 'root'. Een hacker kan weinig beginnen op zo'n systeem zonder de rechten van deze gebruiker. Een van de eerste prioriteiten is daarom het verkrijgen van root-rechten. Maar als een binnendringer eenmaal root-rechten heeft, is het natuurlijk wel leuk om ze te houden: dan kun je ook later nog misbruik maken van de pc.

Een rootkit is van origine juist daarvoor gemaakt: een verzameling aangepaste standaardtools (zoals 'ps', wat processen weergeeft, 'who' om te zien welke gebruikers ingelogd zijn) die de stiekeme root-gebruiker niet verraden.

Tegenwoordig is een rootkit een verzamelnaam voor software die - ook op andere besturingssystemen, waaronder Windows - bestanden en processen verbergt. Ook bevat een rootkit meestal software om toetsaanslagen te verzamelen (keylog-functionaliteit) en achterdeurtjes in het systeem te bouwen. Daarnaast komen rootkits in verschillende 'smaken' voor: kernel rootkits (bijzonder lastig, werken op het diepste niveau), library rootkits en applicatie rootkits.


Hoe kom je aan een rootkit?
Een rootkit kan op vele manieren je systeem binnen komen. In het 'beruchte' geval van Sony BMG werd de rootkit via speciale afspeelsoftware geïnstalleerd, ongeacht of je er toestemming voor gaf. Andere rootkits kunnen door binnendringers geïnstalleerd worden, of komen met (onbetrouwbare) software mee. De laatste tijd maken ook meer en meer virussen en andere malware als spyware gebruik van rootkits. De bekende truc van virussen (of eigenlijk mailwormen) om de processen van antivirussoftware, firewalls, regedit en vergelijkbare software te stoppen, zou als rootkit-functionaliteit aangemerkt kunnen worden. Immers: detectie van de worm wordt zo voorkomen, of op z'n minst uitgesteld.


Wat doet een rootkit?
Rootkits zijn bedoeld om kwaadwillenden (of hun software) ongemerkt hun gang te laten gaan. Zo kan een rootkit gebruikt worden om specifieke bestanden te verbergen voor de gebruiker, bijvoorbeeld logbestanden waarin wachtwoorden worden verzameld. Die wachtwoorden kunnen verzameld worden door een keylogger, een programma dat alle toetsenbordaanslagen opslaat. Wanneer daar wachtwoorden tussen zitten, is het een kleine moeite die uit de opgeslagen aanslagen te filteren. De keylogger zelf krijg je nooit te zien, aangezien de rootkit zowel de bestanden als de processen van de keylogger verbergt.
Een achterdeurtje (om op afstand toegang tot de pc te krijgen) kan normaal gesproken door antivirussoftware en firewalls gedetecteerd worden. Een rootkit zorgt ervoor, dat het achterdeurtje lange tijd ongemerkt gebruikt kan worden. Zo zijn er oneindig veel toepassingen voor rootkits te bedenken: een 'hacker' hoeft het alleen te bedenken en de rootkit aan te passen aan de wensen.

De reden waarom rootkits niet een 'ver-van-je-bed-show' zou moeten zijn, is dat je computer - en alle gegevens daarop - ongemerkt toegankelijk voor kwaadwillenden kan zijn. Een normaal virus wordt over het algemeen gedetecteerd, maar verstop een keylogger met een rootkit, en elk ingetikt wachtwoord kan jarenlang naar een aanvaller verstuurd worden. Het venijn zit 'em dus in het stiekeme: ongemerkt kan iemand toegang hebben tot je computer, je persoonlijke gegevens, wachtwoorden, bankgegevens, noem maar op. En geen virusscanner die aan de bel trekt...


Hoe detecteer en verwijder je rootkits?
Hoewel rootkits in principe gemaakt zijn om hun werk onopgemerkt te doen, zijn sommige beveiligingsprogramma's toch in staat ze te detecteren. Zelfs antivirussoftware wordt er beter in, mede dankzij het Sony BMG verhaal (veel AV-fabrikanten merkten de XCP-software - de rootkit-component van de gewraakte cd's - niet aan als rootkits, maar onder druk van publieke opinie veranderde dat). Bedenk wel dat op een mogelijk geïnfecteerd systeem - in theorie - niets meer vertrouwd kan worden: hoe weet je of je niet door de rootkit voor de gek wordt gehouden?

Er zijn echter ook gespecialiseerde rootkit-detectors. Voor Windows zijn de bekendste detectoren Blacklight (een beta-versie) en Rootkit Revealer (eveneens gratis). Deze laatste is overigens mede-ontwikkeld door de man die het Sony-balletje aan het rollen bracht.
Het verwijderen van rootkits is echter een kwestie van persoonlijke keuze. Het is weliswaar mogelijk een rootkit (afhankelijk van het type: volledig) van het systeem te verwijderen, maar hoe veilig is dat? Een standaard werkwijze voor beheerders van computers (niet de doorsnee thuisgebruiker dus) is het helemaal opnieuw installeren van het besturingssysteem. Uiteraard gebeurt dat na het redden van zoveel mogelijk (ongeïnfecteerde) data...

Dit artikel stond oorspronkelijk op planet.nl en heb ik hier gepost omdat ze de website van planet helemaal veranderd hebben (zelfs van naam) en dit artikel nu verdwenen is. Het is in ieder geval interessant genoeg om te onthouden! ;-)

Wat is SGML (Standard Generalized Markup Language)?

SGML ("Standard Generalized Markup Language") is net zoals XML ("Extensible Markup Language") een standaard waarmee de structuur van documenten kan worden vastgelegd. Een document is een hoop informatie dat kan bestaan uit teksten, figuren, beelden, geluiden, enzoverder...

SGML en XML documenten lijken qua structuur veel op HTML documenten. Tussen de tekens < en > staan "tags", eventueel gevolgd door "attributen" met waarden. De tags komen altijd per twee voor met een begin- en een eindtag. Zij omgeven een documentdeel dat op zichzelf ook weer documentdelen kan bevatten.

Welke onderdelen een document kan bevatten, en in welke volgorde, staat in een Document Type Definition ("DTD"). In een DTD wordt ook vastgelegd waar in een document extra informatie opgenomen kan worden, zoals verwijzingen naar externe documentdelen, figuren, links,...

SGML kan niet zonder DTD's omdat hierin beschreven staat welke namen er gekozen zijn voor tags en attributen en welke volgordes van documentdelen toegestaan zijn. In XML is de aanwezigheid van een DTD niet verplicht.

Wat is XML (Extensible Markup Language)?

Extensible Markup Language (XML) is een eenvoudig, zeer flexibel tekstformaat afgeleid uit SGML (ISO 8879). Oorspronkelijk werd dit formaat ontworpen om te voldoen aan het wijdverspreide elektronische publiceren. Tegenwoordig speelt XML meer en meer een rol in de uitwisseling over het web van een uitgebreid gamma aan data.
XML-code ziet er ongeveer zo uit (in dit voorbeeld zonder geassocieerde stijlinformatie):

CMS of Content Management System : Wat is dat?

Een Content Management System, letterlijk: "Inhouds Beheer Systeem", dient om de content (de inhoud/teksten) van je website te organiseren en te beheren. Belangrijk om te weten is dat een website eigenlijk uit twee grote delen bestaat: de lay-out en de inhoud. De lay-out geeft het grafische weer en de plaatsing op het scherm. Hiervoor wordt meestal gebruik gemaakt van CSS (Cascading Style Sheets). De kleuren, lettertype, uitlijning, positionering, etc...vallen hier onder en worden bepaald door de template die je selecteert en dus niet door de content die je binnen die lay-out plaatst. Door een andere template te selecteren kun je de site dus een compleet andere uitstraling geven zonder dat je de content/inhoud hoeft aan te passen. Een content management system kan dus best begrepen worden als een systeem dat eigenlijk alleen maar artikels 'onthoudt' en voor je ordent.